ANASAYFA / SÖZLÜK
Jumbosoft mağazası kurarken, yapay zekaya bağlarken ve çok kanallı e-ticaret operasyonu yürütürken sık geçen terimlerin kısa tanımları.
JumboAI, Jumbosoft'un yapay zekâ bağlantı katmanıdır: mağaza panelindeki işleri ChatGPT, Claude ve Gemini gibi istemcilerden yapılabilir hâle getirir.
E-ticarette JumboAI, mağaza panelindeki ürün, sipariş, kampanya ve rapor işlemlerini ChatGPT, Claude veya Gemini gibi istemcilerden yönetilebilir hale getirir. Yetkiler araç bazında sınırlandığında operasyon akışı denetlenebilir ve kayıt altında tutulabilir.
İlgili terimler: structured data, ERP, pazaryeri entegrasyonu
ETGB, hızlı kargo veya posta taşımacılığıyla yapılan bazı ihracat ve ithalat işlemlerinde kullanılan Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi'dir.
Mikro ihracat süreçlerinde ETGB, klasik gümrük beyannamesine göre daha pratik bir beyan akışı sağlar. E-ticaret markaları için ürün, fatura ve taşıma bilgilerinin doğru hazırlanması kritik önemdedir.
İlgili terimler: mikro ihracat, fulfillment, kargo desi
Mikro ihracat, belirli limitler dahilindeki yurt dışı satışların ETGB ile hızlı kargo üzerinden gönderilmesidir.
Bu model, küçük ve orta ölçekli e-ticaret satıcılarının yurt dışına daha düşük operasyon yüküyle satış yapmasını kolaylaştırır. Paket, fatura, ürün açıklaması ve alıcı bilgileri doğru tutulmadığında gümrük ve teslimat sorunları oluşabilir.
İlgili terimler: ETGB, çoklu döviz, fulfillment
Sanal POS, e-ticaret sitesinde kartla ödeme alınmasını sağlayan banka veya ödeme kuruluşu altyapısıdır.
Sanal POS, ödeme formu, kart doğrulama, taksit, iade ve mutabakat akışlarını kapsar. Güvenli bir kurulumda kart bilgileri mağaza yazılımında saklanmaz, ödeme sağlayıcısının güvenli altyapısında işlenir.
İlgili terimler: 3D Secure, tokenizasyon, kapıda ödeme
E-arşiv, e-fatura kapsamı dışındaki satışlarda elektronik ortamda düzenlenen ve saklanan fatura belgesidir.
E-ticarette e-arşiv, siparişin faturalandırılması ve müşteriye elektronik belge iletilmesi için kullanılır. Entegrasyon doğru kurulduğunda sipariş bilgisi, müşteri bilgisi ve vergi alanları otomatik aktarılır.
İlgili terimler: ERP, ETBİS, KVKK
ETBİS, Türkiye'de e-ticaret faaliyetinde bulunan işletmelerin kayıt ve bildirim yaptığı Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'dir.
ETBİS kaydı, işletmenin e-ticaret faaliyetini resmî olarak bildirmesine yardımcı olur. Mağaza altyapısı, iletişim, ödeme, kargo ve hizmet sağlayıcı bilgilerinin tutarlı olması kayıt sürecini kolaylaştırır.
İlgili terimler: e-arşiv, KVKK, VERBİS
Pazaryeri entegrasyonu, mağaza kataloğu, stok, fiyat ve sipariş bilgilerinin pazaryeri platformlarıyla otomatik eşleşmesini sağlayan bağlantıdır.
Bu entegrasyon, tek panelden çok kanallı satış yapmayı mümkün kılar. Doğru ürün eşleştirme ve stok senkronizasyonu yapılmazsa fazla satış, fiyat hatası ve kargo gecikmesi riski artar.
İlgili terimler: SKU, varyant, XML feed
XML feed, ürün verilerinin başka sistemlere düzenli ve makine tarafından okunabilir biçimde aktarılmasını sağlayan dosya veya uç noktadır.
Feed içinde genellikle ürün adı, açıklama, kategori, görsel, stok, fiyat, marka ve varyant bilgileri bulunur. Pazaryeri, reklam ve karşılaştırma kanallarında verinin güncel kalması için feed üretimi düzenli çalışmalıdır.
İlgili terimler: pazaryeri entegrasyonu, SKU, structured data
SKU, her ürün veya ürün varyantını stok ve operasyon içinde benzersiz tanımlamak için kullanılan stok kodudur.
SKU, depo, pazaryeri, ERP ve kargo süreçlerinde aynı ürünü karıştırmadan takip etmeyi sağlar. Renk, beden veya paket seçeneği gibi varyantlar çoğu zaman ayrı SKU ile yönetilir.
İlgili terimler: varyant, WMS, ERP
Varyant, aynı ürünün beden, renk, hacim veya paket gibi seçeneklerle ayrışan satılabilir alt biçimidir.
E-ticaret kataloglarında varyantlar müşteriye seçenek sunarken stok yönetimini de ayrıntılı hale getirir. Her varyant için fiyat, stok, görsel veya SKU farklı olabilir.
İlgili terimler: SKU, pazaryeri entegrasyonu, XML feed
Sepet terk, müşterinin ürünü sepete eklediği halde satın alma işlemini tamamlamadan çıkmasıdır.
Sepet terk oranı; kargo maliyeti, ödeme güveni, form uzunluğu, teslimat süresi veya fiyat karşılaştırması gibi nedenlerle yükselebilir. Hatırlatma e-postaları, sade ödeme adımları ve net teslimat bilgisi oranı düşürmeye yardımcı olur.
İlgili terimler: dönüşüm oranı, ROAS, sanal POS
Dönüşüm oranı, siteye gelen ziyaretçilerin hedeflenen işlemi tamamlama yüzdesidir.
E-ticarette bu hedef çoğunlukla satın alma, sepete ekleme, üyelik veya form gönderimidir. Dönüşüm oranı, trafik kalitesiyle birlikte ürün sayfası, fiyat, güven unsurları ve ödeme deneyiminden etkilenir.
İlgili terimler: sepet terk, ROAS, canonical
ROAS, reklam harcamasına karşı elde edilen geliri ölçen reklam harcaması getirisi metriğidir.
ROAS, reklam kampanyasının ciro üretme gücünü gösterir ancak kârlılığı tek başına kanıtlamaz. Brüt kâr, iade oranı, kargo ve komisyon maliyetleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili terimler: dönüşüm oranı, sepet terk, B2B fiyat listesi
3D Secure, kartlı ödemelerde bankanın ek doğrulama adımıyla ödeme güvenliğini artıran kimlik doğrulama yöntemidir.
Bu yöntem, ödeme sırasında müşteriyi banka doğrulama ekranına veya uygulama onayına yönlendirebilir. Doğru uygulandığında sahte işlem riskini azaltırken ödeme deneyiminin hızlı kalması gerekir.
İlgili terimler: sanal POS, tokenizasyon, KVKK
Tokenizasyon, hassas ödeme verisinin gerçek değer yerine temsilî bir token ile kullanılmasını sağlayan güvenlik yöntemidir.
Kart saklama ve tekrar ödeme senaryolarında token, gerçek kart numarası yerine ödeme sağlayıcısı tarafından üretilir. Bu yaklaşım, mağaza yazılımının hassas kart verisi tutmadan ödeme akışı yönetmesine yardımcı olur.
İlgili terimler: sanal POS, 3D Secure, KVKK
KVKK, Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesi, saklanması ve aktarılmasına ilişkin temel kanundur.
E-ticaret işletmeleri, müşteri, sipariş, fatura, teslimat ve destek verilerini işlerken KVKK kapsamındaki aydınlatma, güvenlik ve başvuru yükümlülüklerini dikkate alır. Verinin hangi amaçla ve hangi hukuki sebebe dayanarak işlendiği açık olmalıdır.
İlgili terimler: VERBİS, ETBİS, tokenizasyon
VERBİS, veri sorumlularının kişisel veri işleme envanteri ve kayıt yükümlülüklerini yönettiği Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi'dir.
Her işletmenin VERBİS yükümlülüğü aynı olmayabilir; kapsam, istisna ve güncel eşikler ayrıca değerlendirilmelidir. E-ticaret işletmeleri müşteri ve işlem verileri nedeniyle veri envanterini düzenli tutmalıdır.
İlgili terimler: KVKK, ETBİS, e-arşiv
Fulfillment, siparişin depoda hazırlanması, paketlenmesi, kargoya verilmesi ve teslimat sürecinin yönetilmesidir.
E-ticarette fulfillment; stok doğruluğu, toplama-paketleme hızı, iade kabulü ve kargo takip bilgisiyle doğrudan ilişkilidir. Dış kaynak kullanıldığında süreç çoğu zaman 3PL sağlayıcı tarafından yürütülür.
İlgili terimler: 3PL, WMS, kargo desi
3PL, bir markanın depolama, hazırlama, kargolama ve iade süreçlerini dış lojistik sağlayıcıya devrettiği üçüncü taraf lojistik modelidir.
3PL kullanımı, hızlı büyüyen mağazalarda operasyon yükünü azaltabilir. Entegrasyon tarafında sipariş, stok, takip numarası ve iade hareketlerinin mağaza sistemiyle senkron çalışması gerekir.
İlgili terimler: fulfillment, WMS, ERP
WMS, depo içindeki stok, lokasyon, toplama, paketleme ve sevkiyat hareketlerini yöneten Warehouse Management System yazılımıdır.
WMS, özellikle çok SKU'lu mağazalarda depo operasyonunun izlenebilirliğini artırır. E-ticaret altyapısıyla entegre olduğunda sipariş durumu, stok rezervasyonu ve sevkiyat bilgisi daha doğru akar.
İlgili terimler: SKU, fulfillment, 3PL
ERP, finans, stok, satış, satın alma ve operasyon verilerini tek kurumsal sistemde yöneten Enterprise Resource Planning yazılımıdır.
E-ticarette ERP entegrasyonu, sipariş ve fatura verisinin muhasebe, stok ve cari hesap süreçlerine aktarılmasını sağlar. Veri eşleştirme doğru yapılmazsa ürün, müşteri veya stok kayıtlarında tutarsızlık oluşabilir.
İlgili terimler: cari hesap, MDM, e-arşiv
MDM, ürün, müşteri, tedarikçi ve kanal gibi ana verilerin tek doğru kaynak olarak yönetildiği Master Data Management yaklaşımıdır.
E-ticarette MDM, farklı kanallarda aynı ürünün ad, kategori, marka ve özellik bilgilerinin tutarlı kalmasına yardımcı olur. Özellikle ERP, WMS, pazaryeri ve katalog sistemleri birlikte çalıştığında ana veri yönetimi önem kazanır.
İlgili terimler: ERP, SKU, pazaryeri entegrasyonu
Kargo desi, gönderinin hacimsel ağırlığını hesaplamak için kullanılan lojistik ölçüsüdür.
Desi hesabı, paket boyutları ve taşıyıcı kurallarına göre kargo ücretini etkileyebilir. Büyük hacimli ama hafif ürünlerde gerçek ağırlıktan çok hacimsel ağırlık maliyeti belirleyebilir.
İlgili terimler: fulfillment, 3PL, ETGB
Kapıda ödeme, müşterinin sipariş bedelini teslimat sırasında nakit veya kartla ödemesini sağlayan tahsilat yöntemidir.
Bu yöntem bazı kategorilerde güven hissini artırabilir ancak teslim almama ve iade riskini yükseltebilir. Tahsilat, kargo firması mutabakatı ve komisyon takibi düzenli yapılmalıdır.
İlgili terimler: sanal POS, fulfillment, cari hesap
B2B fiyat listesi, bayi, kurumsal müşteri veya müşteri grubuna göre farklı ürün fiyatlarının tanımlandığı ticari fiyat yapısıdır.
B2B satışta müşteriye özel iskonto, vade, para birimi veya minimum sipariş koşulu uygulanabilir. Fiyat listeleri ERP ve cari hesap süreçleriyle uyumlu tutulduğunda teklif ve sipariş yönetimi sadeleşir.
İlgili terimler: cari hesap, çoklu döviz, ERP
Cari hesap, müşteri veya tedarikçiyle yapılan borç, alacak, ödeme ve tahsilat hareketlerinin izlendiği finansal kayıttır.
B2B e-ticarette cari hesap, vadeli satış, bakiye takibi ve tahsilat planı için önemlidir. Mağaza, ERP ve muhasebe sistemi arasında müşteri eşleştirmesi doğru kurulmalıdır.
İlgili terimler: B2B fiyat listesi, ERP, kapıda ödeme
Çoklu döviz, mağazada ürün fiyatı, ödeme, fatura veya raporların birden fazla para birimiyle yönetilmesidir.
E-ihracat ve B2B satışlarda çoklu döviz, kur güncelleme, yuvarlama, ödeme sağlayıcısı ve muhasebe kayıtlarıyla birlikte ele alınmalıdır. Yanlış kur veya fiyat kuralı, marj ve müşteri deneyimini olumsuz etkileyebilir.
İlgili terimler: mikro ihracat, B2B fiyat listesi, ERP
Canonical, arama motorlarına benzer veya kopya sayfalar arasında hangi URL'nin esas alınması gerektiğini bildiren bağlantı işaretidir.
E-ticarette filtre, sıralama, kampanya ve takip parametreleri aynı içeriğin farklı URL'lerde görünmesine yol açabilir. Doğru canonical kullanımı, indeks kirliliğini ve sayfa otoritesinin bölünmesini azaltır.
İlgili terimler: structured data, dönüşüm oranı, XML feed
Structured data, sayfa içeriğinin arama motorları ve yapay zeka sistemleri tarafından daha net anlaşılması için standart şema biçiminde işaretlenmesidir.
JSON-LD ile ürün, kuruluş, SSS, ekmek kırıntısı ve makale gibi varlıklar makine tarafından okunabilir hale getirilir. Structured data, görünür metnin yerine geçmez; sayfada görünen içerikle tutarlı olmalıdır.
İlgili terimler: canonical, JumboAI, XML feed
Paket, entegrasyon ve JumboAI araçlarını birlikte değerlendirerek e-ticaret operasyonunu tek panelden yönetebilirsin.